IRANέα – 12 Αυγούστου 2025 11:40 π.μ.
Η επιδίωξη του Ιράν για αυτονομία έχει λάβει μια αποφασιστική στροφή τα τελευταία χρόνια, όχι μόνο στην πολιτική ή την ενέργεια, αλλά και στην επιστήμη – ιδιαίτερα στη βιοτεχνολογία.
Υπό το βάρος των μακροχρόνιων κυρώσεων και περιορισμών, η χώρα έχει αρχίσει να αξιοποιεί τη δύναμη της επιστήμης και της καινοτομίας για να μειώσει την εξάρτησή της από τις ξένες εισαγωγές, να βελτιώσει τη δημόσια υγεία και να διαφυλάξει την επισιτιστική ασφάλεια.
Με αυτόν τον τρόπο, το Ιράν επαναπροσδιορίζει το οικονομικό του μέλλον, μεταβαίνοντας από ένα μοντέλο που εξαρτάται από το πετρέλαιο σε ένα που ορίζεται όλο και περισσότερο από βιομηχανίες που βασίζονται στη γνώση. Η βιοτεχνολογία βρίσκεται τώρα στο επίκεντρο αυτού του μετασχηματισμού.
Αυτό που κάποτε ξεκίνησε ως επιστημονική περιέργεια έχει ωριμάσει σε ένα βασικό στρατηγικό πλεονέκτημα. Με επενδύσεις και θεσμική υποστήριξη, το Ιράν έχει αναπτύξει δυνατότητες στη βιοτεχνολογία υγείας που ανταγωνίζονται πολλές προηγμένες οικονομίες.
Η χώρα έχει δημιουργήσει τα θεμέλια για την παραγωγή κρίσιμων ιατρικών προϊόντων στην εγχώρια αγορά, σε μια εποχή που η πρόσβαση σε πολλά ξένα φαρμακευτικά προϊόντα παραμένει περιορισμένη.
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι ο εντοπισμός της παραγωγής ινσουλίνης και πλάσματος. Αυτές οι δύο βασικές ιατρικές εισροές, μέχρι πρόσφατα πλήρως εισαγόμενες, αντιπροσώπευαν περισσότερα από 300 εκατομμύρια δολάρια σε ετήσιες δαπάνες σε ξένο νόμισμα.
Η κυβέρνηση έχει θέσει ως διετή στόχο την ολοκλήρωση της πλήρους εγχώριας παραγωγικής ικανότητας και για τις δύο, με στόχο όχι μόνο τη μείωση του κόστους αλλά και τη μείωση της ευπάθειας στο σύστημα υγειονομικής περίθαλψης.
Αυτή η μετατόπιση δεν είναι απλώς οικονομική. αντιπροσωπεύει μια ευρύτερη εθνική στρατηγική ανθεκτικότητας. Σε μια χώρα όπου η οικονομική πίεση είναι συνεχής, η επιστήμη έχει γίνει εργαλείο κυριαρχίας.
Η θεραπεία με βλαστοκύτταρα είναι ένα τέτοιο παράδειγμα. Το 2025, το Ιράν έφτασε στην όγδοη θέση παγκοσμίως στην έρευνα και θεραπεία με βλαστοκύτταρα, ανακοίνωσε την Κυριακή ο Γραμματέας της Κεντρικής Υπηρεσίας Βιοτεχνολογίας, Υγείας και Ιατρικών Τεχνολογιών, Mostafa Ghane’i.
Κλινικές που προσφέρουν προηγμένες θεραπείες, όπως αυτές που χρησιμοποιούν τεχνολογία πλάσματος για την περιποίηση τραυμάτων, ανοίγουν τώρα σε όλη τη χώρα, προσφέροντας πιο δίκαιη πρόσβαση σε πρωτοποριακές λύσεις υγείας.
Ο επικεφαλής του Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας του Ιράν (AEOI) ανακοίνωσε τη λειτουργία εννέα τέτοιων κλινικών, συμπεριλαμβανομένων πέντε νέων κέντρων που άνοιξαν την Κυριακή.
Ταυτόχρονα, η βιοτεχνολογία βοηθά το Ιράν να κοιτάξει προς τα έξω. Παρόλο που οι εξαγωγές της χώρας κυριαρχούνται εδώ και καιρό από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, η βιοτεχνολογία αποκτά έναν αυξανόμενο ρόλο.
Τα επίσημα στοιχεία για τις εξαγωγές σε αυτόν τον τομέα κυμαίνονται περίπου στα 200 εκατομμύρια δολάρια ετησίως, αλλά οι ειδικοί υποδηλώνουν ότι ο πραγματικός αριθμός, συμπεριλαμβανομένου του άτυπου ή μη καταγεγραμμένου εμπορίου, μπορεί να είναι σημαντικά υψηλότερος – ίσως ακόμη και να πλησιάζει το μισό δισεκατομμύριο δολάρια.
Το Ιράν εξάγει επί του παρόντος προϊόντα βιοτεχνολογίας σε τουλάχιστον 17 χώρες, κυρίως στην περιοχή. Η μοναδική του υποδομή για την παραγωγή ανασυνδυασμένων φαρμάκων και άλλων προηγμένων βιολογικών προϊόντων του δίνει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στη Δυτική και Κεντρική Ασία, όπου οι δυνατότητες αυτές είναι περιορισμένες.
Σε αυτό το πλαίσιο, η βιοτεχνολογία αποδεικνύεται κάτι περισσότερο από μια επιστημονική επιτυχία. Γίνεται ένα διπλωματικό και οικονομικό εργαλείο.
Τα εγχώρια βιοτεχνολογικά προϊόντα του Ιράν, από εμβόλια έως βιοομοειδή φάρμακα, αναζητούνται όλο και περισσότερο από τις γειτονικές χώρες, ιδίως εκείνες που αναζητούν προσιτές εναλλακτικές λύσεις στα δυτικά φαρμακευτικά προϊόντα.
Αυτές οι εξαγωγές, αν και μέτριες σε μέγεθος σε σύγκριση με το πετρέλαιο, έχουν στρατηγικό βάρος. Αποδεικνύουν ότι ακόμη και υπό κυρώσεις και οικονομικούς περιορισμούς, το Ιράν μπορεί να προσφέρει στην περιοχή αγαθά υψηλής αξίας βασισμένα στην εγχώρια καινοτομία.
Ωστόσο, ο αντίκτυπος της βιοτεχνολογίας εκτείνεται πέρα από τα εργαστήρια και τα νοσοκομεία. Το Ιράν έχει επίσης στραφεί σε αυτήν την επιστήμη για να αντιμετωπίσει μια από τις πιο επείγουσες προκλήσεις του: την επισιτιστική ασφάλεια.
Τα τελευταία χρόνια, οι περιβαλλοντικές πιέσεις, η κλιματική αλλαγή και η αύξηση του πληθυσμού έχουν ασκήσει πίεση στο γεωργικό σύστημα της χώρας. Σε απάντηση, το Ιράν έχει υιοθετήσει τη γενετική μηχανική και τη βιοτεχνολογία για να βελτιώσει τις αποδόσεις των καλλιεργειών, να μειώσει την εξάρτηση από τις εισαγωγές και να διασφαλίσει ότι η προσφορά τροφίμων παραμένει σταθερή.
Από την ανάπτυξη καλλιεργειών ανθεκτικών στην ξηρασία έως τη μείωση της εξάρτησης από εισαγόμενα ζωικά προϊόντα, η χώρα προσπαθεί να εκσυγχρονίσει τον γεωργικό της τομέα χρησιμοποιώντας εργαλεία που πολλές προηγμένες οικονομίες έχουν υιοθετήσει εδώ και καιρό.
Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής βλέπουν αυτό όχι μόνο ως οικονομικό ζήτημα αλλά και ως ζήτημα εθνικής ασφάλειας. Τα τρόφιμα, όπως και τα φάρμακα, έχουν γίνει ένα γεωπολιτικό εργαλείο και το Ιράν εργάζεται για να διασφαλίσει ότι ο πληθυσμός του δεν θα βρίσκεται ποτέ στο έλεος ξένων προμηθευτών.
Οι επενδύσεις στη γεωργική βιοτεχνολογία δείχνουν ήδη αποτελέσματα και η συνεχιζόμενη έρευνα και καινοτομία σε αυτόν τον τομέα θεωρούνται πλέον βασικά στοιχεία των ευρύτερων αναπτυξιακών στόχων του Ιράν.
Υποστηρίζει αυτές τις προσπάθειες ένα σαφές στρατηγικό όραμα. Στα εθνικά αναπτυξιακά του έγγραφα, το Ιράν έχει θέσει έναν φιλόδοξο στόχο: η τεχνολογία, συμπεριλαμβανομένης της βιοτεχνολογίας, να συνεισφέρει το 7% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος του στο εγγύς μέλλον.
Ιδρύματα όπως το Εθνικό Ινστιτούτο Γενετικής Μηχανικής και Βιοτεχνολογίας, μαζί με ερευνητικά πανεπιστήμια και ιδιωτικές εταιρείες που βασίζονται στη γνώση, παίζουν πλέον κεντρικούς ρόλους στην επίτευξη αυτού του στόχου. Η έμφαση δίνεται στην οικοδόμηση ενός οικοσυστήματος καινοτομίας που μετατρέπει τις επιστημονικές ανακαλύψεις σε εμπορικά προϊόντα και σε δημόσιο όφελος.
Παρά τα επιτεύγματα αυτά, οι προκλήσεις παραμένουν. Οι κυρώσεις εξακολουθούν να περιορίζουν την πρόσβαση σε κάποιο εξοπλισμό και τη διεθνή συνεργασία. Η γραφειοκρατία και τα κανονιστικά εμπόδια μπορούν να επιβραδύνουν την πορεία από την έρευνα στην αγορά.
Ωστόσο, η δυναμική είναι αναμφισβήτητη. Αυτό που λείπει στο Ιράν σε πόρους, αρχίζει να αναπληρώνεται με επιστημονικό ταλέντο, στρατηγικό σχεδιασμό και εθνική βούληση.
Επενδύοντας σε αυτόν τον τομέα, το Ιράν όχι μόνο χτίζει μια πιο αυτάρκη οικονομία, αλλά θέτει επίσης τις βάσεις για μακροπρόθεσμη, βιώσιμη ανάπτυξη βασισμένη στην καινοτομία και την ανθεκτικότητα.
Το βιοτεχνολογικό ταξίδι του Ιράν προσφέρει μια συναρπαστική περίπτωση για το πώς η επιστήμη μπορεί να γίνει πυλώνας οικονομικής ισχύος και εθνικής αξιοπρέπειας.
Η εμπειρία του δείχνει τι είναι δυνατό όταν ένα έθνος στρέφεται στις δικές του δυνατότητες και τολμά να ηγηθεί με τη γνώση.
