Η 22η Μικτή Οικονομική Επιτροπή (JEC) μεταξύ Ιράν και Πακιστάν, που πραγματοποιήθηκε στην Τεχεράνη νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, σηματοδότησε μια αξιοσημείωτη αναπροσαρμογή της οικονομικής στρατηγικής μεταξύ των δύο γειτόνων.
Η συνάντηση τόνισε το σημαντικό οικονομικό δυναμικό που παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανεκμετάλλευτο παρά τις δεκαετίες διπλωματικών και εμπορικών σχέσεων.
Με ένα κοινό όραμα για την επέκταση του διμερούς εμπορίου από το τρέχον επίπεδο των λίγο πάνω από 3 δισεκατομμύρια δολάρια σε ένα φιλόδοξο ποσό των 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων, τα δύο έθνη είναι πλέον έτοιμα να εμβαθύνουν τη στρατηγική συνεργασία σε πολλούς τομείς, θέτοντας τις βάσεις για ενισχυμένη περιφερειακή ολοκλήρωση.
Τόσο το Ιράν όσο και το Πακιστάν αναγνωρίζουν ότι ο τρέχων όγκος των εμπορικών συναλλαγών τους δεν αντικατοπτρίζει την πραγματική ικανότητα της οικονομικής τους σχέσης. Αυτό το κενό δεν υποδηλώνει έλλειψη ευκαιριών αλλά μάλλον υποαξιοποίηση καναλιών συνεργασίας.
Η επιτροπή υπογράμμισε τον κρίσιμο ρόλο εξειδικευμένων επιτροπών, εμπορικών επιμελητηρίων και κοινών επιτροπών στην αναζωογόνηση του εμπορίου.
Η διευκόλυνση της αγοράς στα σύνορα, η επέκταση των διασυνοριακών εμπορικών κόμβων και η δημιουργία κοινών βιομηχανικών πάρκων τονίστηκαν ως πρακτικά βήματα για την άρση των υλικοτεχνικών εμποδίων και την τόνωση της συμμετοχής του ιδιωτικού τομέα και στις δύο πλευρές.
Η σημασία των τριών κοινών χερσαίων συνοριακών σημείων διέλευσης μεταξύ Ιράν και Πακιστάν δεν μπορεί να υπερεκτιμηθεί. Αυτές οι πύλες χρησιμεύουν ως ζωτικές αρτηρίες για την ανταλλαγή αγαθών, υπηρεσιών και ανθρώπων, ωστόσο το πλήρες δυναμικό τους παραμένει ανεκμετάλλευτο.
Η ενίσχυση των συνοριακών αγορών, μαζί με τους βελτιστοποιημένους τελωνειακούς και εμπορικούς κανονισμούς, θα μπορούσε να ξεκλειδώσει νέα επίπεδα εμπορίου και επενδύσεων.
Ένα κεντρικό θέμα της συνάντησης ήταν η έμφαση στις υποδομές μεταφορών ως βασικό μοχλό για το διμερές και περιφερειακό εμπόριο.
Και οι δύο χώρες γνωρίζουν πολύ καλά ότι η ανάπτυξη οδικών, σιδηροδρομικών και θαλάσσιων δικτύων θα μπορούσε να μετατρέψει το Ιράν σε στρατηγική πύλη προς τη Νότια Ασία και την ευρύτερη Μέση Ανατολή.
Η τριμερής συμφωνία που υπεγράφη νωρίτερα αυτόν τον μήνα μεταξύ Ιράν, Πακιστάν και Τουρκίας, υπό την αιγίδα του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας (ECO), για την αναβίωση των μηνιαίων εμπορευματικών υπηρεσιών στον σιδηροδρομικό διάδρομο Κωνσταντινούπολης-Τεχεράνης-Ισλαμαμπάντ, καταδεικνύει αυτή τη φιλοδοξία.
Αυτή η διαδρομή 6.540 χιλιομέτρων, μόλις λειτουργήσει πλήρως, υπόσχεται να μειώσει σημαντικά τους χρόνους διέλευσης και να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα του περιφερειακού εμπορίου.
Ο θαλάσσιος τομέας έχει επίσης σημαντικές προοπτικές. Τα σχέδια για την επέκταση της συνεργασίας στα λιμάνια και τη δημιουργία απευθείας γραμμών ναυτιλίας μεταξύ των πακιστανικών λιμένων και του στρατηγικά τοποθετημένου λιμανιού Τσαμπαχάρ του Ιράν προσφέρουν νέες οδούς για τη διευκόλυνση του εμπορίου και των επενδύσεων.
Αυτές οι πρωτοβουλίες όχι μόνο υποστηρίζουν την κυκλοφορία αγαθών, αλλά ανοίγουν επίσης δρόμους για τον τουρισμό και τις πολιτιστικές ανταλλαγές, τομείς που παρουσιάζουν ανεκμετάλλευτες ευκαιρίες για την ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα.
Τα κοινά στρατηγικά συμφέροντα του Ιράν και του Πακιστάν εκτείνονται πέρα από το εμπόριο, στον ευρύτερο στόχο της ενίσχυσης της ειρήνης, της ευημερίας και της ασφάλειας εντός του ισλαμικού κόσμου. Η ευθυγράμμιση των περιφερειακών τους στόχων στηρίζει τη δέσμευση για εμβάθυνση της συνεργασίας που υπερβαίνει τα άμεσα οικονομικά οφέλη.
Μεταφράζοντας τα αποτελέσματα αυτών των συναντήσεων υψηλού επιπέδου σε συγκεκριμένες πολιτικές δράσεις, οι δύο χώρες στοχεύουν στην επίτευξη νέων ορόσημων στις διμερείς σχέσεις. Ο φιλόδοξος εμπορικός στόχος των 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων σηματοδοτεί μια στρατηγική αναπροσαρμογή των οικονομικών τους προτεραιοτήτων.
Ο όγκος συναλλαγών του περασμένου έτους, ύψους 3,1 δισεκατομμυρίων δολαρίων – όπου οι εξαγωγές του Ιράν προς το Πακιστάν ανήλθαν σε 2,4 δισεκατομμύρια δολάρια και οι εισαγωγές από το Πακιστάν σε 700 εκατομμύρια δολάρια – καταδεικνύει μια εμπορική ανισορροπία, αλλά υποδεικνύει επίσης τομείς αμοιβαίας ανάπτυξης.
Το χαρτοφυλάκιο εξαγωγών του Ιράν προς το Πακιστάν, το οποίο κυριαρχείται σε μεγάλο βαθμό από πετροχημικά, προϊόντα διύλισης πετρελαίου και φαρμακευτικά προϊόντα, επωφελείται από την αυξανόμενη ζήτηση του Πακιστάν σε αυτούς τους τομείς. Αντίθετα, οι εξαγωγές του Πακιστάν προς το Ιράν, αν και μικρότερες, είναι έτοιμες για επέκταση με την αυξανόμενη πρόσβαση στην αγορά.
Και τα δύο έθνη διαθέτουν ξεχωριστά συγκριτικά πλεονεκτήματα σε διάφορους τομείς. Η ισχυρή παρουσία του Ιράν στα πετροχημικά, τα διυλιστήρια, τα φαρμακευτικά προϊόντα, την εξόρυξη, την κεραμική και τις μηχανικές υπηρεσίες προσφέρει τεράστιες ευκαιρίες για τις πακιστανικές αγορές.
Εν τω μεταξύ, η μεγάλη εγχώρια αγορά του Πακιστάν, με πάνω από 250 εκατομμύρια ανθρώπους, περισσότερο από το διπλάσιο του πληθυσμού του Ιράν, παρέχει έναν ελκυστικό προορισμό για ιρανικά προϊόντα και επενδύσεις.
Οι πακιστανικές βιομηχανίες, ενισχυμένες από ένα νεανικό εργατικό δυναμικό, παρουσιάζουν επίσης δυνατότητες για κοινοπραξίες και μεταφορά γνώσης, ιδίως στη γεωργία, την κλωστοϋφαντουργία και τη μεταποίηση.
Η οικονομική διάσταση του διμερούς εμπορίου έχει προσελκύσει ιδιαίτερη προσοχή εν μέσω των συνεχιζόμενων κυρώσεων και των οικονομικών αβεβαιοτήτων. Η ενίσχυση των τραπεζικών δεσμών, η προώθηση των μηχανισμών ανταλλαγής και η δυνατότητα εμπορικών διακανονισμών σε εθνικά νομίσματα θεωρούνται ζωτικά μέτρα για την παράκαμψη των εξωτερικών περιορισμών.
Η ίδρυση υποκαταστημάτων εμπορικών τραπεζών σε παραμεθόριες εμπορικές ζώνες και ειδικές οικονομικές ζώνες θα διευκόλυνε τις ομαλότερες συναλλαγές και θα αύξανε την εμπιστοσύνη μεταξύ των επιχειρήσεων και στις δύο πλευρές.
Ιστορικά, το Ιράν και το Πακιστάν διατηρούσαν σταθερές διπλωματικές σχέσεις παρά τις περιφερειακές προκλήσεις. Ακόμα και σε περιόδους αυξημένων περιφερειακών εντάσεων και συγκρούσεων δι’ αντιπροσώπων, η διμερής τους σχέση παρέμεινε ανθεκτική.
Αυτή η πολιτική σταθερότητα προσφέρει μια σταθερή βάση για την επέκταση της οικονομικής συνεργασίας.
Δεδομένης της στρατηγικής εταιρικής σχέσης του Πακιστάν με την Κίνα και των αυξανόμενων οικονομικών δεσμών του Ιράν με το Πεκίνο, η τριμερής δυναμική προσφέρει μια μοναδική ευκαιρία να αξιοποιηθεί η τεράστια επενδυτική ικανότητα και η αναπτυξιακή εμπειρογνωμοσύνη της Κίνας.
Η δέσμευση της Κίνας να επενδύσει 60 δισεκατομμύρια δολάρια στο Πακιστάν, εκ των οποίων το ένα πέμπτο έχει ήδη υλοποιηθεί στο λιμάνι Γκουαντάρ, σε συνδυασμό με την ένταξη του Ιράν στην Πρωτοβουλία «Μία Ζώνη, ένας Δρόμος» (BRI), τοποθετεί το Πακιστάν ως κρίσιμο σημείο διέλευσης που συνδέει την Κίνα με τη Δυτική Ασία και πέρα από αυτήν.
Ο συνολικός πληθυσμός της Κίνας, του Ιράν και του Πακιστάν – συνολικά πάνω από 1,7 δισεκατομμύρια άνθρωποι – αντιπροσωπεύει μια τεράστια αγορά και έναν διάδρομο συνδεσιμότητας με την Κεντρική Ασία, την Ευρώπη και την Αφρική.
Αυτή η γεωοικονομική πραγματικότητα υπογραμμίζει τη σημασία της στρατηγικής συνεργασίας μεταξύ Τεχεράνης και Ισλαμαμπάντ, ενισχυμένης από τους ιστορικούς τους δεσμούς και τις κοινές τους φιλοδοξίες.
Το Ιράν έχει διατηρήσει μια ισορροπημένη στάση στις σχέσεις του τόσο με το Πακιστάν όσο και με την Ινδία, διαχειριστώντας σύνθετες περιφερειακές δυναμικές με διπλωματία. Η ένθερμη υποστήριξη του Πακιστάν προς το Ιράν σε διεθνή φόρουμ, συμπεριλαμβανομένου του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, σε περιόδους πολέμου κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας, έχει ενισχύσει την εμπιστοσύνη.
Αυτές οι γεωπολιτικές σκέψεις ενισχύουν τον ρόλο του Πακιστάν ως φυσικού εταίρου για το Ιράν στην επιδίωξη οικονομικής συνεργασίας και συνεργασίας στον τομέα της ασφάλειας.
Πέρα από τους μακροοικονομικούς παράγοντες, το Ιράν και το Πακιστάν μοιράζονται βαθιά ριζωμένες πολιτιστικές και ιστορικές συνδέσεις. Οι πληθυσμοί των συνόρων τους συνυπάρχουν ειρηνικά εδώ και γενιές, καλλιεργώντας έναν μοναδικό κοινωνικό ιστό που μπορεί να διευκολύνει το διασυνοριακό εμπόριο και τον τουρισμό.
Αξιοποιώντας αυτή την ανθρώπινη διάσταση, και οι δύο χώρες μπορούν να προωθήσουν τις ανταλλαγές μεταξύ των ανθρώπων, να επεκτείνουν τις αγορές για χειροτεχνίες και πολιτιστικές βιομηχανίες και να οικοδομήσουν ανθεκτικότητα έναντι εξωτερικών γεωπολιτικών πιέσεων.
Με συνεχή πολιτική βούληση και αποτελεσματική εφαρμογή, το Ιράν και το Πακιστάν μπορούν να μετατρέψουν την οικονομική τους σχέση από δυναμική σε πραγματικότητα, συμβάλλοντας έτσι στη σταθερότητα και την ευημερία σε όλη τη Νότια και Δυτική Ασία.
—
