Το Ιράν απέρριψε τις «παράλογες» ευρωπαϊκές απαιτήσεις σε πρόσφατες συνομιλίες που αποσκοπούσαν στην αποτροπή της ενεργοποίησης του μηχανισμού «Επαναφοράς Κυρώσεων» του ΟΗΕ, δήλωσε ο Γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, Αλί Λαριτζανί.
Μιλώντας σε συνέντευξη στον εθνικό ραδιοτηλεοπτικό φορέα του Ιράν, IRIB, ο Λαριτζανί δήλωσε ότι η Τεχεράνη είχε αποδεχτεί πολλούς από τους όρους των Ευρωπαίων για να τους αφαιρέσει τις δικαιολογίες, αλλά αντιστάθηκε σε προτάσεις που θεωρούσε απαράδεκτες.
«Οι Ευρωπαίοι πρότειναν όρους με τους οποίους κανένας λογικός άνθρωπος δεν θα συμφωνούσε», δήλωσε ο Λαριτζανί, προσθέτοντας ότι η Τεχεράνη «στάθηκε σταθερή» απέναντί τους.
Εξήγησε ότι η Βρετανία, η Γαλλία και η Γερμανία – που υπέγραψαν την πυρηνική συμφωνία του 2015 – είχαν απαιτήσει έναν «νέο σχεδιασμό» για τη συνεργασία με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) σε αντάλλαγμα για την απόσυρση του αιτήματός τους για ενεργοποίηση του μηχανισμού ανάκαμψης. Η λεγόμενη διαδικασία ανάκαμψης, που ενεργοποιήθηκε στις 28 Αυγούστου, θα επιβάλει αυτόματα όλες τις κυρώσεις του ΟΗΕ κατά του Ιράν έως τις 28 Σεπτεμβρίου, εκτός εάν επιτευχθεί νέα συμφωνία.
Ο Λαριτζανί δήλωσε ότι η ευρωπαϊκή απαίτηση συνδεόταν άμεσα με την αμερικανο-ισραηλινή επιθετικότητα κατά του Ιράν τον Ιούνιο. «Μας είπαν ότι αν επανασχεδιάσουμε τη συνεργασία με τον ΔΟΑΕ, θα αποσύρουμε το αίτημα για επαναφορά. Αυτό σήμαινε ότι έπρεπε να δημιουργήσουμε ένα εντελώς νέο σύστημα επειδή βομβαρδίστηκαν τα πυρηνικά κέντρα», είπε.
Αυτή ήταν η πρώτη φορά στην ιστορία που πυρηνικές εγκαταστάσεις δέχτηκαν στρατιωτική επίθεση, η οποία δεν προκάλεσε καμία απάντηση από τον γενικό διευθυντή του ΔΟΑΕ, το Διοικητικό Συμβούλιο ή το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Η τρομοκρατική επίθεση του ισραηλινού καθεστώτος στις 13 Ιουνίου, η οποία συνεχίστηκε για 12 ημέρες, συνοδεύτηκε αργότερα από παράνομες αεροπορικές επιδρομές των ΗΠΑ σε τρεις πυρηνικές εγκαταστάσεις υπό την επίβλεψη της πυρηνικής υπηρεσίας του ΟΗΕ.
Ο Λαριτζανί δήλωσε ότι το Ιράν ήταν έτοιμο, «εάν οι συνθήκες ασφάλειας το επιτρέψουν», να επιτρέψει επιθεωρήσεις πυρηνικών κέντρων με προφυλάξεις. Είπε ότι η συμφωνία που επιτεύχθηκε στο Κάιρο με τον ΔΟΑΕ στις 9 Σεπτεμβρίου ήταν «ευρέως αποδεκτή», αλλά ότι τα ευρωπαϊκά κράτη παρόλα αυτά δεν απέσυραν την κίνηση επαναφοράς.
Είπε ότι η Ρωσία είχε προτείνει μια εξάμηνη καθυστέρηση στην ενεργοποίηση της επαναφοράς για να επιτραπούν οι διαπραγματεύσεις· η Τεχεράνη αποδέχτηκε. Είπε ότι οι Ευρωπαίοι πρότειναν άλλους όρους, συμπεριλαμβανομένων συνομιλιών με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Είναι ενδιαφέρον ότι ο όρος της Ευρώπης ήταν να διαπραγματευτούμε με την Αμερική. Αυτό δείχνει το πραγματικό βάρος αυτών των χωρών», επεσήμανε ο Λαριτζανί.
Το Ιράν, είπε, ήταν πρόθυμο να διαπραγματευτεί σε μορφή 5+1 που θα μπορούσε να περιλαμβάνει τις ΗΠΑ, αλλά οι Ευρωπαίοι αρνήθηκαν και είπαν ότι το θέμα θα παραπεμφθεί στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Πρόσθεσε ότι η επιμονή της Ουάσιγκτον δεν ήταν μόνο στην αναβίωση των πυρηνικών συνομιλιών, αλλά και στην επέκτασή τους ώστε να καλύπτουν το πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν.
«Αν λέτε ότι οι διαπραγματεύσεις πρέπει να τελειώνουν με αυτό που θέλουν, κανένας λογικός άνθρωπος δεν θα το δεχτεί», είπε, προσθέτοντας ότι το Ιράν θα αντιταχθεί σθεναρά στις προσπάθειες περιορισμού της πυραυλικής του ικανότητας.
Ο Λαριτζανί υπενθύμισε ότι βάσει της συμφωνίας του 2015, το Ιράν είχε τη δυνατότητα να εμπλουτίσει ουράνιο έως και 3,5% και, για τον αντιδραστήρα της Τεχεράνης, έως και 20%.
«Αυτοί που είχαν υπογράψει την προηγούμενη συμφωνία είπαν ξαφνικά ότι δεν πρέπει να έχουμε καθόλου εμπλουτισμό», είπε, επισημαίνοντας έναν άλλο όρο που έθεσαν οι χώρες που δεν τήρησαν εξαρχής τις δεσμεύσεις τους βάσει της συμφωνίας.
Ο Λαριτζανί τόνισε ότι οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους είχαν απαιτήσει συγκεκριμένα από το Ιράν να μειώσει το βεληνεκές των πυραύλων του κάτω από τα 500 χιλιόμετρα.
«Αυτός ο όρος σημαίνει ότι θέλουν να αφαιρέσουν τη μόνη σημαντική αμυντική ή αποτρεπτική ικανότητα που έχουμε. Φυσικά, το Ιράν θα αντισταθεί σε έναν τέτοιο όρο και όχι μόνο θα αντισταθεί αλλά θα απαντήσει σθεναρά», είπε.
Διευκρίνισε ότι το Ιράν δεν αντιτίθεται στις διαπραγματεύσεις κατ’ αρχήν. «Το πρόβλημα δεν είναι να καθίσει κανείς να μιλήσει. Κανείς δεν είναι κατά του διαλόγου. Αλλά αν πείτε ότι το αποτέλεσμα πρέπει να είναι μόνο αυτό που θέλουν, κανένας λογικός άνθρωπος δεν θα δεχτεί μια τέτοια διαπραγμάτευση», υποστήριξε ο Λαριτζανί.
Σχετικά με τις συνέπειες μιας ανάκαμψης, ο Λαριτζανί είπε ότι οποιαδήποτε αλλαγή θα αφορά σε μεγάλο βαθμό τον τομέα των κυρώσεων και ότι το «95%» των κυρώσεων ήταν ήδη σε ισχύ, με το υπόλοιπο 5% να έχει περιορισμένο πρακτικό αποτέλεσμα. Απέρριψε την ιδέα ότι ο μηχανισμός θα νομιμοποιούσε τη στρατιωτική δράση κατά του Ιράν, σημειώνοντας ότι τα ψηφίσματα του ΟΗΕ «δεν κάνουν καμία αναφορά» στην έγκριση βίας.
Ο Λαριτζανί δήλωσε ότι η Τεχεράνη έχει λάβει μέτρα για να απομονώσει την οικονομία και θα χρησιμοποιήσει «ειδικούς μηχανισμούς» σε μια κρίση για να αποτρέψει τη μεταφορά πιέσεων στα μέσα διαβίωσης των ανθρώπων, περιορίζοντας την άμεση αναταραχή στην αγορά.
Σημείωσε επίσης ότι ο μηχανισμός επαναφοράς δεν μπορεί να δικαιολογήσει στρατιωτική δράση κατά του Ιράν. «Αυτός ο μηχανισμός δεν νομιμοποιεί σε καμία περίπτωση στρατιωτικές επιχειρήσεις, επειδή κανένα από αυτά τα ψηφίσματα δεν κάνει καμία αναφορά σε στρατιωτική δράση», είπε.
Αναγνώρισε, ωστόσο, ότι ορισμένες χώρες, ιδίως οι Ηνωμένες Πολιτείες, ενδέχεται να αγνοήσουν τους νομικούς περιορισμούς, όπως είχαν κάνει στο παρελθόν, συμπεριλαμβανομένου του πολέμου του Ιουνίου.
Ο Λαριτζανί δήλωσε ότι το Ιράν θα διατηρήσει και θα ενισχύσει τη στρατιωτική του ετοιμότητα και αποτροπή, σημειώνοντας ότι οι μεταπολεμικές αξιολογήσεις είχαν εντοπίσει αδυναμίες που πρέπει να διορθωθούν και δυνατά σημεία που πρέπει να αξιοποιηθούν.
«Μετά τον πόλεμο, πραγματοποιήσαμε αξιολογήσεις για να δούμε πού βρίσκονταν τα δυνατά και τα αδύνατα σημεία μας. Ενισχύσαμε τα δυνατά και αντισταθμίσαμε τις αδυναμίες. Σήμερα, οι ένοπλες δυνάμεις απολαμβάνουν μια καλή αποτρεπτική ισχύ και η πρόοδος σε αυτόν τον τομέα προχωρά καλά», είπε.
—
