Ιράν – Η πιθανότητα νέου πολέμου και η λογική πίσω από αυτόν: Γιατί μια «εκτεταμένη σύγκρουση τώρα» είναι απίθανη
Του Αλί Καρατζί
Το βασικό ερώτημα παραμένει το ίδιο: το ερώτημα του πολέμου. Κάποιοι υποστηρίζουν ότι όταν το Συμβούλιο των Διοικητών εξέδωσε ψήφισμα κατά του Ιράν, το ισραηλινό καθεστώς το χρησιμοποίησε ως πρόσχημα για επίθεση. Τώρα έχει ενεργοποιηθεί και ο μηχανισμός «snapback», και οι ίδιες ανησυχίες επανεμφανίζονται. Μεταξύ των ειδικών και των πολιτικών κύκλων, οι απόψεις διαφέρουν: ορισμένοι πιστεύουν ότι ο πόλεμος είναι αναπόφευκτος, ενώ άλλοι θεωρούν την πιθανότητά του χαμηλή. Ακόμη και γνωστοί διεθνείς αναλυτές, όπως ο Mearsheimer, καθώς και ορισμένοι περιφερειακοί φορείς λήψης αποφάσεων, έχουν μιλήσει για πιθανή στρατιωτική ενέργεια. Ωστόσο, κατά την άποψη πολλών, αν εξετάσουμε τους στρατιωτικούς και λογιστικούς υπολογισμούς, ένας ολοκληρωμένος και αιφνίδιος πόλεμος δεν είναι λογικός για τον επιτιθέμενο.
Η λογική είναι απλή: οι αριθμοί και τα αποθέματα πρέπει να συμβαδίζουν. Για παράδειγμα, τα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας και τα αποθέματα πυραύλων του αντιπάλου (Ισραήλ) είναι περιορισμένα. Πρόσφατα έλαβαν εξοπλισμό όπως το THAAD, αλλά αυτά προήλθαν από τα στρατηγικά τους αποθέματα και η αντικατάσταση στην παραγωγή απαιτεί χρόνο. Ακόμη και επίσημες εκθέσεις δείχνουν ότι η ετήσια παραγωγική ικανότητα είναι πολύ περιορισμένη. Επομένως, εάν επιδιώξουν συνεχή αναπλήρωση εφοδίων, θα αντιμετωπίσουν οι ίδιοι σοβαρούς περιορισμούς.
Ποιο είναι το αποτέλεσμα αυτών των περιορισμών; Αν η άμυνα του εχθρού εξασθενίσει, μπορεί να θεωρήσουν ότι «η καλύτερη άμυνα είναι η επίθεση». Όμως αυτό δεν σημαίνει μια ανεξέλεγκτη επίθεση. Μια επίθεση θα επιφέρει βαριά κόστη και στις δύο πλευρές. Το βασικό ερώτημα είναι: υπάρχει στόχος που να αξίζει την πληρωμή ενός τόσο πολλαπλάσιου κόστους; Είναι πραγματικά εφικτή και συμφέρουσα η καταστροφή της πυρηνικής ή πυραυλικής ικανότητας του αντιπάλου; Ακόμη κι αν υπάρξουν εξωτερικές πιέσεις ή αιτήματα, αυτό δεν σημαίνει ότι η άμεση στρατιωτική δράση είναι εφικτή.
Από την άλλη πλευρά, οι στρατιωτικοί διοικητές του αντιπάλου επίσης έχουν περιορισμούς: οι στόλοι, τα μαχητικά αεροσκάφη και οι αμυντικές τους δυνατότητες είναι περιορισμένα και δεν μπορούν να διατηρήσουν παρατεταμένες επιχειρήσεις στον ουρανό μιας τόσο εκτεταμένης χώρας όπως το Ιράν. Ποια είναι, λοιπόν, η εναλλακτική τακτική; Έχουν στραφεί προς έναν «υβριδικό πόλεμο» και τη χρήση αντιπροσώπων.
Τα παραδείγματα είναι σαφή: μετακινήσεις στρατευμάτων και ένοπλων ομάδων στη Συρία, ενεργοποίηση τρομοκρατικών πυρήνων στη δυτική περιοχή του Ιράκ, καθώς και υποστήριξη των Δρούζων, ωθούν την κατάσταση προς αυτή την κατεύθυνση. Από χρονική άποψη, πολλοί αναλυτές προβλέπουν ότι η κατάσταση του «υβριδικού πολέμου» θα συνεχιστεί για αρκετούς μήνες· δηλαδή όχι ολοκληρωμένος πόλεμος, αλλά ένα σύνολο επιχειρήσεων μέσω αντιπροσώπων και πολιτικοοικονομικών πιέσεων. Είναι πιθανό αυτή η κατάσταση να διαρκέσει έως τα τέλη του ιρανικού έτους, δηλαδή έως τον Μάρτιο, αλλά η κύρια απειλή διαμορφώνεται σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα.
Τα επόμενα λίγα χρόνια (π.χ. 2029), ο αντίπαλος θα επιδιώξει να ενισχύσει τη θέση του μέσω μακροχρόνιας φθοράς και να προετοιμάσει το διεθνές περιβάλλον για ευρύτερες αντιπαραθέσεις. Δεν πρέπει επίσης να ξεχνάμε ότι το Ιράν, τους τελευταίους μήνες, έχει πραγματοποιήσει σημαντικές αναβαθμίσεις στα πυραυλικά και αμυντικά του συστήματα· η βελτιωμένη απόδοση των ιρανικών πυραύλων στην επιχείρηση «Αληθινή Υπόσχεση 3» σε σύγκριση με τις δύο προηγούμενες, το αποδεικνύει. Επιπλέον, η πρόσφατη αγορά νέων μαχητικών από τη Ρωσία — όπως έχουν αναφέρει πολυάριθμες πηγές — δείχνει ότι η αμυντική και επιθετική ικανότητα του Ιράν έχει πολλαπλασιαστεί μέσα σε λίγους μήνες.
Πρόσφατα, ο Αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων του Ιράν δήλωσε ότι «ο πόλεμος των δώδεκα ημερών μάς πρόσφερε εμπειρία δώδεκα ετών»· αυτή η δήλωση είναι εξαιρετικά σημαντική και οι αντίπαλοι του Ιράν σίγουρα τη λαμβάνουν υπόψη στις αποφάσεις τους. Επομένως, η γενική εκτίμηση είναι η εξής: η πιθανότητα ενός ολοκληρωμένου πολέμου βραχυπρόθεσμα είναι χαμηλή, αλλά η ένταση των συγκρούσεων σε μορφή υβριδική ή μέσω αντιπροσώπων, καθώς και η απειλή που θα διαμορφωθεί στα επόμενα χρόνια, είναι πολύ σοβαρή.
—
