Της Σεϊντά Εσλαμί
Πρόσφατα, η αυστριακή εφημερίδα Der Standard δημοσίευσε ένα άρθρο σχετικά με μια συνεδρία με τίτλο «Ειρηνευτική Δημοσιογραφία» σε μια λέσχη δημοσιογράφων, η οποία, καταρχάς, φαινόταν να είναι μια εκπαιδευτική έκθεση.
Ωστόσο, μετά από προσεκτικότερη εξέταση, το άρθρο ενισχύει διακριτικά μια δομική αφήγηση εχθρότητας προς την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και το κορυφαίο διεθνές ειδησεογραφικό της δίκτυο, Press TV.
Με την πρώτη ματιά, ο τόνος του άρθρου χαρακτηρίζεται από φορτισμένους όρους όπως «ιρανικό καθεστώς», «κρατική προπαγάνδα» και «οργανωμένη επιρροή». Ωστόσο, η βαθύτερη ανησυχία έγκειται στο έμμεσο μήνυμα που μεταφέρουν αυτές οι λέξεις: την παρουσίαση ενός «επικίνδυνου άλλου» – μιας οντότητας που απεικονίζεται ως απειλητική και επομένως χρειάζεται περιορισμό, περιορισμό ή επιτήρηση.
Από την οπτική γωνία της Κριτικής Ανάλυσης Λόγου, όταν ένα μέσο ενημέρωσης όπως το Der Standard χρησιμοποιεί φράσεις όπως «κάθε διαδήλωση υποστήριξης των παλαιστινιακών δικαιωμάτων καταγράφεται σε εκπομπές του Press TV», «σχέση με το ιρανικό καθεστώς» ή συγκρίσεις με «γνωστά πρότυπα ρωσικής προπαγάνδας στο εξωτερικό», δεν αναφέρει τις δραστηριότητες του Press TV στην Αυστρία.
Στην πραγματικότητα, κατασκευάζει έναν λόγο που πλαισιώνει το δίκτυο μέσα σε μια ευρύτερη αφήγηση καχυποψίας, ιδεολογικής ευθυγράμμισης και γεωπολιτικής απειλής.
Στρέφοντας την προσοχή του αναγνώστη σε παρακείμενες έννοιες – όπως αυτές που αναφέρθηκαν – το άρθρο εκτελεί μια έμμεση πράξη προειδοποίησης. Αυτή η ρητορική ουσιαστικά αναβαθμίζει το νόημα από απλή περιγραφή σε μια μορφή θεσμικής προειδοποίησης. δηλαδή, σηματοδοτεί έμμεσα ότι αυτό το δίκτυο λειτουργεί εντός αυστριακού εδάφους και αυτή η παρουσία δικαιολογεί έλεγχο.
Σε μια κοινωνία όπου η χάραξη πολιτικής για τα μέσα ενημέρωσης ορίζεται γύρω από ρυθμιστικές αρχές και εποπτικούς θεσμούς, μια τέτοια υπενθύμιση είναι κάτι περισσότερο από πληροφορίες. Λειτουργεί ως ένα διακριτικό σύνθημα που δείχνει προς μηχανισμούς λογοκρισίας και ελέγχου.
Στη σημερινή ευρωπαϊκή γλώσσα των μέσων ενημέρωσης, η απλή δήλωση ότι ένα μη δυτικό μέσο ενημέρωσης είναι «ενεργό» κάπου φέρει ένα υπονοούμενο ασφαλείας: «Είναι ενεργό, οπότε να είστε προσεκτικοί».
Στην πραγματικότητα, η Der Standard, χρησιμοποιώντας αυτόν τον τόνο, ενεργοποιεί απαλά το εποπτικό πεδίο. Πρόκειται για τον ίδιο μακροχρόνιο μηχανισμό που, μετά τα γεγονότα του 2016 και τις κρίσεις ασφαλείας της Ευρώπης, διαμορφώθηκε στα μέσα ενημέρωσης ως «πολιτική διαφάνειας πηγών», μια πολιτική που, υπό το πρόσχημα της προστασίας της ακεραιότητας των πληροφοριών, στην πραγματικότητα έχει γίνει ένα εργαλείο για το φιλτράρισμα των μέσων ενημέρωσης με εναλλακτικές αφηγήσεις.
Από την ίδρυσή της, η Press TV έχει αμφισβητήσει και καταρρίψει την κυρίαρχη αφήγηση της Δύσης στην περιοχή της Δυτικής Ασίας. Μέσω συνεντεύξεων, ντοκιμαντέρ και ενεργής παρουσίας επί τόπου, το δίκτυο έχει μετατοπίσει τη γλώσσα της διεθνούς πολιτικής από την «αντίληψη από πάνω προς τα κάτω» στην «εμπειρία από κάτω προς τα πάνω».
Στη λογική των δυτικών θεσμών μέσων ενημέρωσης, αυτή και μόνο η μετατόπιση αρκεί για να γίνει αντιληπτή ως απειλή. Από την οπτική γωνία των Ευρωπαίων συντακτών, ένας δημοσιογράφος του Press TV στη Βιέννη δεν είναι απλώς ένας παρατηρητής των γεγονότων, αλλά ένας φορέας ενός «τρίτου ματιού», ενός ματιού που κοιτάζει την Ευρώπη μέσα από τον φακό του Παγκόσμιου Νότου. Σε ένα οικοσύστημα μέσων ενημέρωσης που έχει συνηθίσει να μονοπωλεί την πράξη της περιγραφής, μια τέτοια παρουσία θεωρείται απόκλιση από τον κανόνα.
Σε αυτό ακριβώς το πλαίσιο, μια απλή φράση όπως «Το Press TV λειτουργεί στην Αυστρία» εξυπηρετεί μια λειτουργία πολύ πέρα από την ενημέρωση. Μέσα στον ευρωπαϊκό λόγο των μέσων ενημέρωσης, αυτή η πρόταση γίνεται μια διακριτική προειδοποίηση, ένα σημάδι με συγκεκριμένο νόημα για τμήματα του γραφειοκρατικού και ασφαλιστικού μηχανισμού: «Ένας μη ευρωπαϊκός παράγοντας μέσων ενημέρωσης είναι παρών στο έδαφός μας».
Με άλλα λόγια, το άρθρο του Der Standard είναι λιγότερο μια δημοσιογραφική αναφορά και περισσότερο μέρος του συστήματος αμοιβαίας ειδοποίησης της Δύσης σχετικά με τα εναλλακτικά μέσα ενημέρωσης, μια σκόπιμη προσπάθεια δημιουργίας μιας συναίνεσης για την ασφάλεια γύρω από τον λόγο της νόμιμης λογοκρισίας.
Όταν η εφημερίδα το λέει αυτό, φαίνεται να αναφέρει ειδήσεις – αλλά στην πραγματικότητα, ενημερώνει γραμμές από μια «λίστα παρακολούθησης μέσων ενημέρωσης».
Αλλά από πού προέρχεται αυτή η εχθρότητα; Το Press TV μετέτρεψε τον χώρο των ειδήσεων σε έναν χώρο πιο ηθικό, βασισμένο σε ερωτήματα και προσανατολισμένο στον Νότο.
Από την ιστορική επιχείρηση Αλ-Άκσα μέχρι την ισραηλινο-αμερικανική γενοκτονία στη Γάζα, από τον πόλεμο που σχεδίασε η Δύση στην Υεμένη μέχρι την επιθετικότητα του σιωνιστικού καθεστώτος κατά του Λιβάνου, και από τα διεθνή δικαστήρια μέχρι τις υποθέσεις ισλαμοφοβίας στην Ευρώπη – αυτό το δίκτυο έχει προσφέρει έναν αστερισμό αφηγήσεων που μετατόπισαν την ισορροπία της σημασιολογικής δύναμης υπέρ των απλών ανθρώπων, των άφωνων και των καταπιεσμένων.
Η Δύση δεν μπορεί να νιώθει άνετα με μια γλώσσα που μιλάει από τα βάθη των δεινών και την ιστορική εμπειρία του μη δυτικού κόσμου.
Για αυτόν τον λόγο, η αντιπαράθεση με το Press TV δεν είναι πλέον μια απλή διαμάχη των μέσων ενημέρωσης. Έχει γίνει μέρος μιας νέας σημασιολογικής τάξης αντίστασης ενάντια στην κεντρικότητα της δυτικής αφήγησης, μια τάξη που οι παραδοσιακοί Ευρωπαίοι δημοσιογράφοι δεν έχουν ακόμη βρει τη γλώσσα για να αποδεχτούν.
Η εχθρότητα προς το Press TV δεν είναι θέμα επαγγελματικού ανταγωνισμού, αλλά μια προσπάθεια διατήρησης της εποπτικής εξουσίας επί του ίδιου του νοήματος.
Από αυτή την οπτική γωνία, η φαινομενικά απλή πρόταση στο άρθρο του Der Standard σχετικά με την παρουσία του Press TV στην Αυστρία δεν είναι είδηση, αλλά μια ήσυχη, βασισμένη στον φόβο οδηγία προς τον μηχανισμό λογοκρισίας και ρύθμισης της Ευρώπης.
Μια οδηγία που λέει: «Ένα άλλο μάτι έχει εισέλθει στο οπτικό μας πεδίο – ένα μέσο ενημέρωσης που κολυμπάει κόντρα στο ρεύμα υποστήριξης των ισραηλινών πολιτικών. Να είστε προσεκτικοί».
PressTV
https://www.presstv.ir/Detail/2025/10/20/757253/austrian-media-west-deepening-structural-hostility-toward-press-tv
—
