Της Μαριάμ Γαρεγοζλού
Καθώς το 2025 πλησιάζει στο τέλος του, ξεχώρισε ως μια καθοριστική χρονιά για τις Ιρανές γυναίκες στην επιστήμη – που χαρακτηρίστηκε όχι μόνο από σημαντικές ανακαλύψεις αλλά και από διεθνή αναγνώριση των επιτευγμάτων τους, όλα επιτεύχθηκαν παρά τις πολυάριθμες προκλήσεις που τροφοδοτήθηκαν από τις δυτικές κυρώσεις.
Σε τομείς όπως η βιολογία του καρκίνου, η αναγεννητική ιατρική, η νανοτεχνολογία, η φαρμακευτική καινοτομία και η παραδοσιακή ιατρική, οι Ιρανές επιστήμονες συνέχισαν να διευρύνουν τα όρια της γνώσης, κερδίζοντας βραβεία κύρους και προωθώντας την έρευνα αιχμής με απτές ιατρικές και τεχνολογικές επιπτώσεις.
Παρά τις διάφορες προκλήσεις, τους ανεπαρκείς πόρους και τους γεωπολιτικούς περιορισμούς, αυτές οι επιστήμονες έχουν αποδείξει ότι η αριστεία στην έρευνα υπερβαίνει τα σύνορα. Τα επιτεύγματά τους το 2025 αντικατοπτρίζουν μια διαρκή δέσμευση για επιστημονική αυστηρότητα, καινοτομία και αντίκτυπο στον πραγματικό κόσμο.
Από τη μοριακή ογκολογία έως τη μηχανική καρδιακού ιστού και από τις νανοθεραπευτικές μεθόδους έως την παραδοσιακή ιατρική που βασίζεται σε στοιχεία, το έργο τους έχει συμβάλει όχι μόνο στην επιστημονική θέση του Ιράν σε διεθνές επίπεδο, αλλά και στις παγκόσμιες προσπάθειες για τη βελτίωση των προτύπων υγειονομικής περίθαλψης.
Παρουσιάζουμε το προφίλ πέντε Ιρανών γυναικών, των οποίων τα επιστημονικά επιτεύγματα και οι αναγνωρίσεις το 2025 υπογραμμίζουν την αυξανόμενη προβολή και επιρροή των Ιρανών γυναικών ερευνητριών στην παγκόσμια επιστημονική κοινότητα.
Σεπιντέ Μιρζαΐ-Βαρζεγανί: Προώθηση της θεραπείας του καρκίνου
Τον Σεπτέμβριο του 2025, η Ιρανή μοριακή βιολόγος Δρ. Σεπιντέ Μιρζαΐ-Βαρζεγανί τιμήθηκε με το Μετάλλιο Μουσταφά για Επιστήμονες Κάτω των 40, μια διάκριση που απονέμεται στο πλαίσιο του διετούς Φεστιβάλ Επιστήμης και Τεχνολογίας Μουσταφά.
Είναι μεταξύ των πρώτων γυναικών που έλαβαν αυτό το νεοσύστατο μετάλλιο, το οποίο αναγνωρίζει νέους επιστήμονες από τον ισλαμικό κόσμο για την εξαιρετική τους συμβολή στην επιστήμη και την καινοτομία.
Η Δρ. Μιρζαΐ-Βαρζεγανί υπηρετεί επί του παρόντος ως Επίκουρη Καθηγήτρια Κυτταρικής και Αναπτυξιακής Βιολογίας στο Τμήμα Επιστήμης και Έρευνας του Ισλαμικού Πανεπιστημίου Azad στην Τεχεράνη.
Η έρευνά της επικεντρώνεται σε ένα σημαντικό πρόβλημα στη θεραπεία του καρκίνου: γιατί οι καρκίνοι σταματούν να ανταποκρίνονται στα φάρμακα, κάτι που της έχει χαρίσει παγκόσμια αναγνώριση.
Πολλοί ασθενείς αρχικά ανταποκρίνονται καλά, αλλά με την πάροδο του χρόνου, ο καρκίνος γίνεται ανθεκτικός και συνεχίζει να αναπτύσσεται. Μελετά το NF-κB, μια βασική κυτταρική οδό που βοηθά τα καρκινικά κύτταρα να επιβιώσουν και να αντισταθούν στη χημειοθεραπεία και την ακτινοθεραπεία όταν είναι υπερδραστήρια.
Το βραβευμένο έργο της αποκαλύπτει ότι τα μη κωδικοποιητικά RNA, όπως τα μικροRNA, τα μακρά μη κωδικοποιητικά RNA και τα κυκλικά RNA, μπορούν να ρυθμίσουν αυτήν την οδό.
Αυτά τα μόρια, που κάποτε θεωρούνταν άχρηστα, μπορούν είτε να ενεργοποιήσουν είτε να απενεργοποιήσουν το NF-κB, επηρεάζοντας τον τρόπο με τον οποίο τα καρκινικά κύτταρα ανταποκρίνονται στη θεραπεία.
Τα ευρήματα της Μιρζαΐ-Βαρζεγανί υποδηλώνουν ότι ο συνδυασμός των τρεχόντων αντικαρκινικών φαρμάκων με θεραπείες που βασίζονται στο RNA θα μπορούσε να μειώσει την αντοχή στα φάρμακα και να οδηγήσει σε πιο αποτελεσματικές, εξατομικευμένες θεραπείες για τον καρκίνο.
Σαρά Παχλεβάν: Ανασχεδιασμός της παλλόμενης καρδιάς
Στον τομέα της αναγεννητικής ιατρικής, η Δρ. Σαρά Παχλεβάν έχει συμβάλει σε έναν από τους πιο φιλόδοξους στόχους της βιοϊατρικής επιστήμης: την ανάπτυξη βιοϊατρικού καρδιακού ιστού.
Ειδική στην ηλεκτροφυσιολογία καρδιακών κυττάρων, η Δρ. Παχλεβάν είναι Επίκουρη Καθηγήτρια και ηγείται της καρδιαγγειακής έρευνας στο Ινστιτούτο Ροϊάν, ένα από τα κορυφαία κέντρα του Ιράν για την έρευνα βλαστοκυττάρων.
Η Δρ. Παχλαβάν και η ερευνητική της ομάδα εργάστηκαν πάνω σε έναν νέο τρόπο ανάπτυξης καρδιακού ιστού στο εργαστήριο. Ξεκίνησαν με μια καρδιά αρουραίου από την οποία είχαν αφαιρεθεί όλα τα αρχικά της κύτταρα, αφήνοντας πίσω τους ένα φυσικό «σκελετό» της καρδιάς.
Στη συνέχεια πρόσθεσαν ανθρώπινα βλαστοκύτταρα που μπορούν να μετατραπούν σε καρδιακά κύτταρα. Περίπου 60 εκατομμύρια κύτταρα τοποθετήθηκαν στο πλαίσιο της καρδιάς σταδιακά, χρησιμοποιώντας ειδικό εργαστηριακό εξοπλισμό για να βοηθήσουν τα κύτταρα να αναπτυχθούν σωστά. Για να βοηθήσουν τα κύτταρα να προσκολληθούν και να επιβιώσουν, η ομάδα πρόσθεσε αυξητικές ουσίες σε διαφορετικά μέρη της δομής της καρδιάς.
Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά. Τα κύτταρα παρέμειναν ζωντανά, εξελίχθηκαν σε διάφορους τύπους καρδιακών κυττάρων και μετά από μόλις 12 ημέρες, ο καρδιακός ιστός που αναπτύχθηκε στο εργαστήριο άρχισε να χτυπά με συντονισμένο τρόπο.
Αυτή η ανακάλυψη, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Biomaterials, βοηθά στην επίλυση σημαντικών προβλημάτων στη μηχανική καρδιακού ιστού και φέρνει τους επιστήμονες πιο κοντά στη δημιουργία λειτουργικού καρδιακού ιστού για μελλοντική ιατρική χρήση.
Η Δρ. Παχλεβάν είναι μέλος ΔΕΠ στο Ινστιτούτο Ροϊάν από το 2017 και επί του παρόντος υπηρετεί ως επικεφαλής της ομάδας καρδιαγγειακής έρευνας.
Το έργο της αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την ανάπτυξη λειτουργικών βιοτεχνολογικών καρδιών, με μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στη θεραπεία ασθενών με σοβαρές καρδιακές παθήσεις που αντιμετωπίζουν ελλείψεις οργάνων.
Μπιμπί ΦατεμέΧαγίρ-Σαντάτ: Από τη νανοβιοτεχνολογία στη θεραπεία του καρκίνου
Η Δρ. Μπιμπί Φατεμέ Χαγίρ-Σαντάτ ξεχωρίζει ως μία από τις κορυφαίες προσωπικότητες του Ιράν στη νανοβιοτεχνολογία και τη νανοϊατρική, με πάνω από μια δεκαετία συνεχούς έρευνας και καινοτομίας.
Απέκτησε το διδακτορικό της στη Νανοβιοτεχνολογία από τη Σχολή Νέων Επιστημών και Τεχνολογιών του Πανεπιστημίου της Τεχεράνης και αργότερα απέκτησε διδακτορικό στη Νανοϊατρική από το Ιατρικό Κέντρο VU (VUMC) στο Άμστερνταμ, από το οποίο αποφοίτησε το 2018.
Η διδακτορική της διατριβή στο VUMC αναγνωρίστηκε ως μία από τις κορυφαίες διατριβές στην Ευρώπη, ένα επίτευγμα που υπογραμμίζεται από την ασυνήθιστα υψηλή επιστημονική της παραγωγή.
Ενώ η ευρωπαϊκή διδακτορική έρευνα συνήθως αποδίδει τρεις έως τέσσερις δημοσιεύσεις με δείκτη ISI, το έργο της Χαγίρ-Σαντάτ είχε ως αποτέλεσμα δέκα άρθρα ISI με αξιολόγηση από ομοτίμους.
Η έρευνα κορυφώθηκε με την ανάπτυξη ενός νέου υποψήφιου φαρμάκου για τον καρκίνο, το οποίο αναμένεται να φτάσει στο στάδιο της παραγωγής μετά την ολοκλήρωση των ρυθμιστικών διαδικασιών.
Πέρα από τον ακαδημαϊκό χώρο, η Δρ. Χαγίρ-Σαντάτ έχει συμμετάσχει ενεργά στη μεταφορά τεχνολογίας και την εμπορευματοποίηση επιστημονικών καινοτομιών.
Κατέχει 12 οριστικοποιημένα εγχώρια διπλώματα ευρεσιτεχνίας, αρκετά επιπλέον διπλώματα ευρεσιτεχνίας υπό τελική αξιολόγηση και μία αίτηση διπλώματος ευρεσιτεχνίας στις ΗΠΑ που βρίσκεται επί του παρόντος στο στάδιο της αξιολόγησης.
Η εργασία της σε νανο-συνθέσεις που προέρχονται από φαρμακευτικά φυτά και ενεργά φαρμακευτικά συστατικά έχει λάβει επίσημη πιστοποίηση βασισμένη στη γνώση, οδηγώντας στην ανάπτυξη και έγκριση πολλαπλών προϊόντων βασισμένων στη γνώση.
Έχει επίσης διατελέσει κριτής για εγχώρια και διεθνή επιστημονικά περιοδικά στον τομέα της νανοτεχνολογίας και της έρευνας για τα φαρμακευτικά φυτά και έχει συμμετάσχει σε περισσότερα από 70 εθνικά και διεθνή ερευνητικά έργα.
Βραβεύσεις όπως Κορυφαία Τεχνολόγος σε Εθνικό Επίπεδο, Υποδειγματική Διδακτορική Φοιτήτρια και Εξαιρετικό Πανεπιστημιακό Επίτευγμα αντικατοπτρίζουν το εύρος της επιστημονικής και τεχνολογικής της επίδρασης.
Μαρία Μπεϊχαγί: Νανο-θεραπεία για νευροεκφυλιστικές ασθένειες
Το 2025, η Δρ. Μαρία Μπεϊχαγί, Διευθύνουσα Σύμβουλος μιας εταιρείας που βασίζεται στη γνώση και επικεντρώνεται στην υγεία και εδρεύει στο Πάρκο Τεχνολογίας Υγείας της Μασάντ, επιλέχθηκε ως αποδέκτης της επιχορήγησης COMSTECH Young Women Researcher.
Αυτό το ανταγωνιστικό πρόγραμμα, που διοργανώνεται από τη Μόνιμη Επιτροπή Επιστημονικής και Τεχνολογικής Συνεργασίας του Οργανισμού Ισλαμικής Συνεργασίας (COMSTECH), στοχεύει στην υποστήριξη αναδυόμενων γυναικών επιστημόνων και στην ενίσχυση της επιστημονικής συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών.
Η έρευνα της Δρ. Μπεϊχαγί επικεντρώνεται σε νανο-συνταγοποιημένες φυτικές θεραπευτικές ουσίες, ιδιαίτερα για νευροεκφυλιστικές διαταραχές.
Η εταιρεία της έχει αναπτύξει ένα νανο-βασισμένο συμπλήρωμα διατροφής σχεδιασμένο για την πρόληψη και τη θεραπεία της νόσου Αλτσχάιμερ, το οποίο αρχικά παρήχθη σε μορφές όπως παστίλιες και τσίχλες πριν αναδιαμορφωθεί ως σιρόπι για να ταιριάζει καλύτερα σε ηλικιωμένους ασθενείς.
Το συμπλήρωμα χρησιμοποιεί νανοσωματίδια που περιέχουν φυσικές ενώσεις όπως φενχόλη και κερσετίνη, οι οποίες είναι γνωστές για τις αντιοξειδωτικές και νευροπροστατευτικές τους ιδιότητες.
Αυτές οι ενώσεις έχουν νανοδιαμορφωθεί για να ενισχύσουν τη βιοδιαθεσιμότητα και τη θεραπευτική αποτελεσματικότητα.
Σύμφωνα με την Μπεϊχαγί, η σύνθεση στοχεύει γονίδια που σχετίζονται με τη νόσο Αλτσχάιμερ.
Κλινικές δοκιμές σε 30 ασθενείς με Αλτσχάιμερ κατέδειξαν βελτιώσεις στα συμπτώματα συμπεριφοράς, την ποιότητα του ύπνου και τη νευρολογική διέγερση.
Πρόσθετα ευρήματα υπέδειξαν μειώσεις στο τρέμουλο των χεριών μεταξύ των ασθενών με νόσο Πάρκινσον, μαζί με μειωμένο άγχος και βελτιωμένο κινητικό έλεγχο.
Πέρα από τις νευροεκφυλιστικές διαταραχές, η νανοδιαμόρφωση έχει δείξει πιθανά οφέλη στην πρόληψη του καρκίνου του στόματος, του οισοφάγου και του στομάχου, στη μείωση της φλεγμονής και των αλλεργικών αντιδράσεων, στη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα, στην ενίσχυση της ανοσολογικής λειτουργίας και στην υποστήριξη της καρδιαγγειακής υγείας.
Ενώ ταξινομείται ως συμπληρωματική θεραπεία που μπορεί να χρησιμοποιηθεί παράλληλα με φάρμακα που έχουν συνταγογραφηθεί από γιατρό, το προϊόν αντιπροσωπεύει μια σημαντική εφαρμογή της νανοτεχνολογίας στη φυσική ιατρική.
Ροϊά Ραχιμί: Παγκόσμια αναγνώριση για την έρευνα στην ιρανική παραδοσιακή ιατρική
Η Δρ. Ροϊά Ραχιμί, Καθηγήτρια Παραδοσιακής Φαρμακευτικής στο Πανεπιστήμιο Ιατρικών Επιστημών της Τεχεράνης, έλαβε το βραβείο Bionorica Phytoneering 2025, μια διεθνή τιμή που απονέμεται από τη γερμανική φαρμακευτική εταιρεία Bionorica.
Το βραβείο αναγνωρίζει την εξαιρετική έρευνα στην ανάπτυξη, τη φαρμακοδυναμική, τη φαρμακοκινητική και την κλινική εφαρμογή φυτοφαρμακευτικών προϊόντων.
Η Δρ. Ραχιμί κατέχει πτυχίο PharmD και διδακτορικό στην Παραδοσιακή Φαρμακευτική και ολοκλήρωσε τη μεταδιδακτορική της έρευνα στη φαρμακολογία των φαρμακευτικών φυτών που χρησιμοποιούνται για γαστρεντερικές διαταραχές στην ιρανική παραδοσιακή ιατρική.
Το έργο της έχει επικεντρωθεί εκτενώς στην αξιολόγηση της ασφάλειας, της αποτελεσματικότητας και της φαρμακοεπαγρύπνησης των φυτικών φαρμάκων, γεφυρώνοντας την παραδοσιακή γνώση με τα σύγχρονα επιστημονικά πρότυπα.
Έχει συγγράψει περισσότερες από 200 επιστημονικές δημοσιεύσεις, έχει συνεισφέρει και έχει επιμεληθεί πολλά κεφάλαια βιβλίων για διεθνείς εκδότες και έχει συμπεριληφθεί στο κορυφαίο ένα τοις εκατό των επιστημόνων με τις υψηλότερες αναφορές παγκοσμίως σε πολλά χρόνια, συμπεριλαμβανομένων των ετών 2015-2017, 2022 και 2024.
Το έργο της Ραχιμί έχει διαδραματίσει βασικό ρόλο στην τοποθέτηση της ιρανικής παραδοσιακής ιατρικής ως αξιόπιστης πηγής θεραπευτικής καινοτομίας.
Συλλογικός αντίκτυπος πέρα από τα σύνορα
Συνολικά, τα επιτεύγματα αυτών των πέντε γυναικών καταδεικνύουν μια ευρύτερη πραγματικότητα: Οι Ιρανές γυναίκες επιστήμονες όχι μόνο συμβάλλουν στην παγκόσμια επιστήμη, αλλά και τη διαμορφώνουν.
Το έργο τους το 2025 εκτείνεται στη βασική έρευνα, την μεταφραστική ιατρική και την εμπορική καινοτομία, προσφέροντας λύσεις σε μερικές από τις πιο πιεστικές προκλήσεις υγείας της εποχής μας.
Σε μια εποχή που ορίζεται από την επιστημονική συνεργασία και τη διεπιστημονική έρευνα, τα επιτεύγματά τους καταδεικνύουν ότι το ταλέντο, η επιμονή και η πνευματική αυστηρότητα μπορούν να ξεπεράσουν τους περιορισμούς.
Καθώς αυτές οι γυναίκες συνεχίζουν το έργο τους, χρησιμεύουν τόσο ως επιστημονικές ηγέτιδες όσο και ως πρότυπα, ενισχύοντας τον ζωτικό ρόλο των γυναικών στην προώθηση της γνώσης και της καινοτομίας – εντός του Ιράν και πολύ πέρα από τα σύνορά του.
PressTV
https://www.presstv.ir/Detail/2025/12/27/761352/the-year-that-was-five-iranian-women-scientists-seized-global-limelight-2025
—
