Εις το Όνομα του Θεού

Μινάμπ· Ορόσημο εκπαιδευτικής γενοκτονίας και το σκάνδαλο των δύο μέτρων και δυο σταθμών

Εισαγωγή: Ένα έγκλημα που μετακίνησε τα όρια της ανθρωπιάς

Στην τεσσαρακοστή ημέρα από το μαρτυρικό θάνατο των μικρών αγγέλων της Μινάμπ, γράφουμε στη μνήμη τους και και αφιερώνουμε αυτό το κείμενο προς τιμήν των μαθητών-μαρτύρων του σχολείου «Shajareh Tayyebeh». Η τεσσαρακοστή μέρα είναι σύμβολο διατήρησης της μνήμης· η ανάμνησή τους ανανεώνεται κάθε μέρα, το όνομά τους είναι χαραγμένο στη ιστορική συνείδηση του κόσμου. Ορκιζόμαστε να μην επιτρέψουμε ποτέ στη λήθη να καλύψει αυτή την αδικία και να διατηρήσουμε ζωντανό το δρόμο τους, τον δρόμο της αλήθειας, της ειρήνης και της ζωής. Η μνήμη τους αιώνια, ο δρόμος τους φωτεινός και η ανάμνησή τους παντοτινή.

Στις 28 Φεβρουαρίου 2026, την πρώτη ημέρα της αμερικανοϊσραηλινής επίθεσης κατά του Ιράν, ο βομβαρδισμός του δημοτικού σχολείου θηλέων  «Shajare Tayyebe» στην πόλη Μινάμπ, στην επαρχία Χορμοζγκάν, σημάδεψε ένα οδυνηρό ορόσημο στα ανθρώπινα δικαιώματα. Κατά τις πρώτες πρωινές ώρες, ενώ οι μαθήτριες βρίσκονταν στις τάξεις τους, πύραυλοι έπληξαν το σχολικό κτίριο σε διαδοχικά πλήγματα μέσα σε λίγα λεπτά, προκαλώντας μια άνευ προηγουμένου τραγωδία. Η επίθεση αυτή, μπορεί να καταγραφεί ως ορόσημο στην ανάπτυξη και ερμηνεία της έννοιας «εγκλήματος πολέμου κατά παιδιών», όχι μόνο λόγω των τρομακτικών ανθρωπίνων απωλειών, αλλά και λόγω των νομικών και εννοιολογικών της συνεπειών.

Το περιστατικό της Μινάμπ: Στοιχεία που συγκλόνισαν την παγκόσμια συνείδηση

Η επίθεση στο σχολείο Shajare Tayyebe πραγματοποιήθηκε ενώ δεν υπήρχε καμία ένδειξη στρατιωτικής χρήσης του χώρου. Οι εικόνες από τον τόπο της τραγωδίας αποκάλυπταν μια αυλή γεμάτη συντρίμμια, αιματοβαμμένα σχολικά βιβλία και διασώστες να ανασύρουν σώματα μικρών παιδιών από τα ερείπια. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Ιράν, 168 άτομα έχασαν τη ζωή τους. Ορισμένες ξένες πηγές επιβεβαίωσαν παρόμοιους αριθμούς, μεταξύ 165 και 175 θυμάτων. Ορισμένα ξένα μέσα ενημέρωσης, αναλύοντας βίντεο της επίθεσης, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι οι πύραυλοι που χρησιμοποιήθηκαν ήταν αμερικανικοί «Tomahawk», κάτι που επιβεβαιώθηκε και από τα θραύσματα πυραύλων που στον τόπο της επίθεσης. Ο πύραυλος Tomahawk βρίσκεται αποκλειστικά στην κατοχή του αμερικανικού Ναυτικού.

Συνολικά, αυτή η επίθεση ήταν άνευ προηγουμένου από πολλές απόψεις: 1.  άμεση στόχευση μη στρατιωτικού σχολείου κατά τις πρώτες ώρες της διδασκαλίας, 2. μεγάλος αριθμός παιδιών θυμάτων σε μία μόνο επίθεση, 3. μικρή ηλικία θυμάτων (7–12 ετών), 4. χρήση κατευθυνόμενων όπλων υψηλής ακρίβειας που υποδηλώνει πρόθεση. Επιπλέον, η Διεθνής Αμνηστία επιβεβαίωσε ότι το κτίριο του σχολείου «επλήγη άμεσα με κατευθυνόμενα όπλα».[1]

Γιατί η Μινάμπ αποτελεί οδυνηρό ορόσημο στο Διεθνές Δίκαιο; (Ανάλυση του Άρθρου 8 του Καταστατικού της Ρώμης)

Η επίθεση στο σχολείο της Μινάμπ παραβιάζει ξεκάθαρα το Άρθρο 8 του Καταστατικού της Ρώμης του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου. Αυτό το άρθρο κατατάσσει την εκ προθέσεως επίθεση σε μη στρατιωτικούς χώρους όπως σχολεία, που δεν αποτελούν στρατιωτικούς στόχους, ως έγκλημα πολέμου. Η σημασία της Μινάμπ ως ορόσημο μπορεί να αναλυθεί σε τρία επίπεδα:

1) Παραβίαση της αρχής της διάκρισης και της αναλογικότητας σε βάρος παιδιών: Η αρχή της διάκρισης και η αρχή της αναλογικότητας αποτελούν τους δύο βασικούς πυλώνες του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου. Στη Μινάμπ, όχι μόνο επλήγη ένας μη στρατιωτικός στόχος (σχολείο), αλλά η επίθεση πραγματοποιήθηκε κατά τη διάρκεια ώρας λειτουργίας με άμεσο στόχο τα παιδιά και τους εκπαιδευτικούς. Όπως δήλωσε ο Ιρανός διπλωμάτης στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων «Η στόχευση ενός ενεργού σχολείου κατά τις σχολικές ώρες δεν είναι μόνο μία σκληρή επίθεση κατά παιδιών και εκπαίδευσης, αλλά και μία βαθιά επίθεση κατά του μέλλοντος ολόκληρης κοινωνίας». [2]

2) Η αντιπαράθεση «λάθος στόχευσης» έναντι «εκ προθέσεως επίθεσης»: Αμερικανοί αξιωματούχοι ισχυρίστηκαν ότι η επίθεση οφειλόταν σε παλιά δεδομένα χαρτογράφησης και λανθασμένες συντεταγμένες. Ωστόσο, το νομικό επιχείρημα του Ιράν έγκειται στο ότι, δεδομένης της προηγμένης στρατιωτικής τεχνολογίας των ΗΠΑ, ένα τέτοιο «λάθος» σε σχολείο είναι απαράδεκτο, και ότι η επίθεση ήταν «υπολογισμένη, σχεδιασμένη και εκ προθέσεως». Ο ειδικός εισηγητής του ΟΗΕ για την εκπαίδευση δήλωσε ότι το σχολείο και άλλα κτίρια «επλήγησαν καθένα χωριστά με πυρομαχικά ακριβείας, πράγμα που σημαίνει ότι ο αμερικανικός στρατός είχε σαφώς την πρόθεση να επιτεθεί στο σχολείο». [3]

Γ) Δημιουργία προηγούμενου στην «εκπαιδευτική γενοκτονία»: Η τραγωδία της Μινάμπ εισήγαγε την έννοια «εκπαιδευτική γενοκτονία» στη νομική ορολογία. Η στόχευση ενός σχολείου θηλέων τις πρώτες ώρες του πολέμου θεωρείται απόπειρα πλήγματος στον πυρήνα της ανάπτυξης και του μέλλοντος μιας κοινωνίας.

Ιστορική αντίφαση: Συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας για τα παιδιά εν μέσω βομβαρδισμού του σχολείου της Μινάμπ

Ίσως η πιο συμβολική στιγμή στην ιστορία του διεθνούς δικαίου για τα παιδιά ήταν η συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ στις 2 Μαρτίου 2026, με θέμα «Παιδιά, τεχνολογία και εκπαίδευση σε συρράξεις». Η συνεδρίαση αυτή διεξήχθη υπό την προεδρία της Μελάνια Τραμπ, συζύγου του Προέδρου των ΗΠΑ, ενώ λίγες μόλις μέρες νωρίτερα το σχολείο της Μινάμπ είχε δεχτεί επίθεση από τις αμερικανικές και ισραηλινές δυνάμεις. Η Μελάνια Τραμπ δήλωσε «Η ειρήνη δεν χρειάζεται να είναι εύθραυστη» και τόνισε ότι οι ΗΠΑ «στέκονται στο πλευρό όλων των παιδιών του κόσμου». Ωστόσο, η Αναπληρώτρια Γενική Γραμματέας του ΟΗΕ για Πολιτικές Υποθέσεις, Ροζμαρί Ντι Κάρλο, μίλησε με πιο άμεσο τόνο: «Η πραγματικότητά μας είναι σαφής: όταν ξεσπούν συγκρούσεις, τα παιδιά ανήκουν σε εκείνους που πλήττονται σκληρά. Τις τελευταίες δύο ημέρες αυτή η αλήθεια μας υπενθυμίστηκε εκ νέου.»

Αυτό το ιστορικό γεγονός αναδεικνύει το βαθύ χάσμα μεταξύ λόγων και πράξεων στο διεθνές σύστημα: η χώρα που βομβάρδισε ένα σχολείο αναλαμβάνει την προεδρία συνεδρίασης που ισχυρίζεται ότι προστατεύει τα παιδιά σε συρράξεις.[4] Πριν από την έναρξη της συνεδρίασης, ο μόνιμος αντιπρόσωπος του Ιράν στο ΟΗΕ, Αμίρ Σαείντ Ιρβανί, δήλωσε ότι είναι «εξαιρετικά ντροπιαστικό και υποκριτικό» να οργανώνουν οι ΗΠΑ, ακριβώς την πρώτη μέρα της προεδρίας τους στο Συμβούλιο Ασφαλείας, μια σύνοδο υψηλού επιπέδου για την προστασία παιδιών. [5] Αμερικανοί αξιωματούχοι, για να δικαιολογήσουν τη βάρβαρη επίθεσή τους στο εκπαιδευτικό ίδρυμα και υπό πίεση της κοινής γνώμης, κατέφευγαν επανειλημμένα στη φράση «το ζήτημα βρίσκεται υπό διερεύνηση» για να αποφύγουν τον νομικό χαρακτηρισμό εγκλήματος πολέμου. Ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε μάλιστα ότι «οι ΗΠΑ δεν θα στόχευαν εκ προθέσεως κανένα σχολείο». [6]

Η κατηγορία «δύο μέτρων και δύο σταθμών»: Μια θεμελιώδης πρόκληση για το σύστημα του Διεθνούς Δικαίου

Στην έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ στις αρχές Μαρτίου 2026, το Ιράν χαρακτήρισε ρητώς τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ ως «εγκλήματα πολέμου». Ο κ. Ιρβανί δήλωσε «Δυστυχώς, ορισμένα μέλη αυτού του Συμβουλίου, με εμφανή προσέγγιση των δύο μέτρων και δύο σταθμών, αγνοούν την κατάφωρη αμερικανοϊσραηλινή επιθετικότητα κατά του Ιράν και καταδικάζουν το Ιράν για την άσκηση του δικαιώματος αυτοάμυνας». Από την άλλη πλευρά, ο Αμερικανός πρεσβευτής, Mike Waltz, χαρακτήρισε τις επιθέσεις ως «νόμιμες ενέργειες» για την αποτροπή απόκτησης πυρηνικών όπλων από το Ιράν, ενώ ο Ισραηλινός πρεσβευτής Danny Danon καταδίκασε την «υποκρισία» ορισμένων μελών του Συμβουλίου. [7]

Αυτή η ανοιχτή αντιπαράθεση στο Συμβούλιο Ασφαλείας θέτει ένα θεμελιώδες ερώτημα ενώπιον του διεθνούς δικαίου: Είναι η προστασία των παιδιών σε ένοπλες συρράξεις ένα καθολικό πρότυπο, ή επιλεκτικές αρχές που εφαρμόζονται μόνο σε αδύναμα κράτη χωρίς δικαίωμα βέτο; Έτσι, η Μινάμπ μπορεί να θεωρηθεί ορόσημο στην ανάπτυξη της έννοιας «εγκλήματος πολέμου κατά παιδιών», διότι: Α) Οι ποσοτικές και ποιοτικές διαστάσεις αυτής της επίθεσης την καθιστούν μία από τις πιο θανατηφόρες επιθέσεις κατά παιδιών στην ιστορία των σύγχρονων συρράξεων. Β) Ο χρόνος της επίθεσης (ώρες παρουσίας μαθητριών) και ο τύπος των πυρομαχικών (κατευθυνόμενα όπλα) θέτουν υπό σοβαρή αμφισβήτηση οποιοδήποτε επιχείρημα για το ότι η επίθεση αυτή αποτελεί τυχαίο περιστατικό. Γ) Η ταυτόχρονη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας για την προστασία παιδιών σε συρράξεις ανέδειξε την ενδογενή αντίφαση του διεθνούς συστήματος. Δ) Η κατηγορία των δύο μέτρων και δύο σταθμών που εγείρει το Ιράν, έχει δημιουργήσει θεμελιώδη ερωτήματα σχετικά με την άνιση εφαρμογή του διεθνούς δικαίου.

Η επίθεση των ΗΠΑ και του σιωνιστικού καθεστώτος στο σχολείο της Μινάμπ δεν ήταν απλώς ένα έγκλημα, ήταν μια κραυγή που συγκλόνισε τη συνείδηση της ανθρωπότητας. Αυτή η τραγωδία απέδειξε ότι η έννοια «εγκλήματος πολέμου κατά παιδιών» δεν μπορεί πλέον να κρύβεται πίσω από τον ψυχρό νομικό λόγο. Αυτή η έννοια χρειάζεται, περισσότερο από οτιδήποτε άλλο, μια παγκόσμια, αμερόληπτη και γενναία βούληση. Βλέποντας τα ερείπια του δημοτικού σχολείου «Shajare Tayyebe» στη Μινάμπ, βλέποντας τα μικρά παπούτσια ανάμεσα στα συντρίμμια, κανείς πια δεν μπορεί να σιωπήσει. Η σιωπή απέναντι σε αυτό το έγκλημα σημαίνει συνενοχή με τον δήμιο. Η σιωπή είναι προδοσία των ίδιων των αξιών για τις οποίες η ανθρωπότητα αγωνίστηκε για αιώνες. Εάν η παγκόσμια κοινότητα και τα ανθρωπιστικά όργανα δεν αντιδράσουν αποφασιστικά σήμερα, άλλα σχολεία σε άλλες γωνιές του κόσμου θα γίνουν αύριο στόχος αδίστακτων πυραύλων. Ας φωνάξουμε λοιπόν: Φτάνει πια! Δεν θα σβήσουμε ποτέ από τη μνήμη της ιστορίας τα κοριτσάκια του Μινάμπ, που στις πρώτες πρωινές ώρες, με βιβλία και μολύβια στα χέρια, πέταξαν στον ουρανό.

Παραπομπές

[1] https://saba.ye/en/news3673300.htm

[2] https://www.presstv.co.uk/Detail/2026/03/25/765852/UN-Rights-Council-approves-Iran-s-request-for-urgent-debate-on-Minab-school-massacre

[3] https://www.aljazeera.com/news/2026/3/27/my-heart-burns-with-pain-iranian-mother-tells-un-of-minab-school-attack

[4] https://www.timesnownews.com/world/us/us-news/melania-trump-chairs-united-nations-security-council-meeting-on-children-in-conflict-the-us-just-bombed-school-in-iran-article-153743933

[5] https://www.dawn.com/news/1978049/unsc-meeting-stresses-need-to-protect-children-in-war-zones

[6] https://www.bbc.com/news/articles/cg5ng0l35q7o

[7] https://www.trtafrika.com/english/article/9581c0ac78da

—