Στενό του Ορμούζ ως στρατηγική κόκκινη γραμμή: Γιατί το Ιράν πρέπει να αντιμετωπίσει το σχέδιο διαδρόμου του Ομάν και τις απειλές του Τραμπ
Στένο του Ορμούζ ως στρατηγική κόκκινη γραμμή: Γιατί το Ιράν πρέπει να αντιμετωπίσει το σχέδιο διαδρόμου του Ομάν και τις απειλές του Τραμπ
Προειδοποίηση του IRGC: Ένα ουσιαστικό αλλά ανεπαρκές πρώτο βήμα
Απαντώντας σε αυτήν την πρόκληση, το Ναυτικό του IRGC εξέδωσε έγκαιρη προειδοποίηση ότι «οι μόνες εξουσιοδοτημένες διαδρομές για τη διέλευση πλοίων από το Στενό του Ορμούζ είναι αυτές που ανακοινώθηκαν από τις ιρανικές αρχές».
Η δήλωση τόνισε ότι «η κυκλοφορία πλοίων εκτός αυτών των διαδρομών απαγορεύεται και είναι εξαιρετικά επικίνδυνη», προσθέτοντας ότι «ο συντονισμός με το Ναυτικό του IRGC μέσω της Κανάλης 16 είναι υποχρεωτικός για τη διέλευση από το Στενό του Ορμούζ».
Αυτή η απάντηση καταδεικνύει την ετοιμότητα του Ιράν να προστατεύσει την κυριαρχία του και να διατηρήσει την αυταρχική του θέση σε ένα από τα πιο κρίσιμα ενεργειακά σημεία συμφόρησης στον κόσμο.
Ωστόσο, ως καθαρά στρατιωτική απάντηση, δεν επαρκεί για να αντιμετωπίσει το πλήρες εύρος της πρόκλησης. Η πρωτοβουλία του Ομάν είναι ουσιαστικά ένας πολιτικός ελιγμός και απαιτεί μια συντονισμένη απάντηση που περιλαμβάνει διπλωματικές, νομικές και ασφαλιστικές διαστάσεις.
Οι υπαρξιακές επιπτώσεις δεν μπορούν να υπερεκτιμηθούν. Η απειλή για την εθνική ασφάλεια του Ιράν, η δολοφονία του Ηγέτη της Ισλαμικής Επανάστασης και η επιβολή δύο παράνομων και απρόκλητων πολέμων μέσω της χρήσης εχθρικών αμερικανικών βάσεων και της συνεργασίας των αραβικών χωρών δεν είναι ζητήματα που μπορούν να αγνοηθούν στο πλαίσιο της διπλωματικής εμπλοκής.
Το κύριο μέσο για την αποτροπή της επανάληψής τους είναι ο σταθερός έλεγχος του Στενού του Ορμούζ. Εάν το Ιράν επιτρέψει να διαβρωθεί αυτή η προϋπόθεση μέσω πολιτικών ελιγμών, κινδυνεύει να χάσει έναν κρίσιμο μηχανισμό αποτροπής χωρίς να λάβει αντίστοιχες παραχωρήσεις σε αντάλλαγμα.
Οι απειλές του Τραμπ: Άμεση παραβίαση της ρήτρας 1
Ταυτόχρονα με την αμφισβήτηση της νόμιμης εξουσίας του Ιράν επί του Στενού, ο Τραμπ απείλησε για άλλη μια φορά ότι εάν το Ιράν δεν ενεργήσει σύμφωνα με τις ιδιοτροπίες του, θα επιβάλει ξανά πόλεμο.
Αυτές οι δηλώσεις υπερβαίνουν κατά πολύ τον ψυχολογικό πόλεμο που αποσκοπεί στην αποδυνάμωση του ηθικού των Ιρανών διαπραγματευτών ή στην εξυπηρέτηση εσωτερικών πολιτικών σκοπών. Συνιστούν άμεση παραβίαση της ρήτρας 1 του μνημονίου που υπέγραψε ο ίδιος και ο Ιρανός πρόεδρος την περασμένη εβδομάδα, το οποίο καλεί τους υπογράφοντες να «απέχουν από την απειλή ή τη χρήση βίας ο ένας εναντίον του άλλου».
Η απειλή του Τραμπ να «ανατινάξει τη χώρα, να εξαπολύσει πλήρη χερσαία εισβολή για να την καταλάβει και να δολοφονήσει Ιρανούς διαπραγματευτές» αποτελεί σαφή παραβίαση της συμφωνίας.
Σε συνδυασμό με την επιμονή του σιωνιστικού καθεστώτος να συνεχίσει την κατοχή του λιβανικού εδάφους – η οποία αποτελεί από μόνη της σαφή παραβίαση των διατάξεων του μνημονίου σχετικά με την παύση των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα – το μοτίβο γίνεται αδιαμφισβήτητο. Ο εχθρός δοκιμάζει συστηματικά τα όρια της δέσμευσης του Ιράν στη διαδικασία των διαπραγματεύσεων, παραβιάζοντας παράλληλα τις θεμελιώδεις διατάξεις της.
Η δήλωση του Υπουργού Οικονομικών των ΗΠΑ που περιγράφει τα 30 δισεκατομμύρια δολάρια σε παγωμένα περιουσιακά στοιχεία και την άρση των κυρώσεων ως «προσωρινό καρότο» που μπορεί να αποσυρθεί όποτε το επιθυμεί, καταδεικνύει ότι, από την οπτική γωνία του εχθρού, αυτό που πιστεύει ότι τελικά θα λάβει από το Ιράν υπερβαίνει κατά πολύ αυτό που προσφέρει κατά τη διάρκεια της διαδικασίας των διαπραγματεύσεων.
Αυτή η αντίληψη πρέπει να εξουδετερωθεί τόσο μέσω των λόγων όσο και μέσω των πράξεων των Ιρανών αξιωματούχων.
Η στρατηγική σημασία του Στενού στις διαπραγματεύσεις
Η σημασία του Στενού του Ορμούζ εκτείνεται πέρα από τις οικονομικές παραμέτρους. Λειτουργεί ως ο κύριος μηχανισμός για τη δημιουργία πρακτικών εγγυήσεων για την εκπλήρωση των όρων του Ιράν στο πλαίσιο του μνημονίου, παρόμοιο με αυτό που συνέβη στον Λίβανο και αποκάλυψε αμέσως τις συνέπειές του. Ο έλεγχος του Πορθμού επιτρέπει στο Ιράν να αποζημιώσει για τις πολεμικές ζημιές, να παρέχει ασφάλεια έναντι μελλοντικής επιθετικότητας και να αποτρέψει τη διέλευση στρατιωτικών και εχθρικών πλοίων.
Το μνημόνιο δεσμεύει το Ιράν «να μεριμνήσει για την ασφαλή διέλευση εμπορικών πλοίων μέσω του στενού, χωρίς χρέωση για 60 ημέρες». Η επακόλουθη κοινή δήλωση με το Ομάν «συμφώνησε να συσταθεί μια κοινή ομάδα εργασίας για τη διαπραγμάτευση της μελλοντικής διαχείρισης της ναυσιπλοΐας στο Πορθμό του Ορμούζ».
Ωστόσο, η μονομερής ενέργεια του Ομάν ουσιαστικά προκαταλαμβάνει αυτή τη διαδικασία διαπραγμάτευσης, δημιουργώντας έναν ξεχωριστό διάδρομο που παρακάμπτει την ιρανική άδεια.
Η εφαρμογή όσων έχει ανακοινώσει το Ομάν θα αποτελούσε ένα σαφές παράδειγμα του εχθρού που πέτυχε μέσω της πολιτικής διαδικασίας αυτό που δεν κατάφερε να πετύχει με στρατιωτικά μέσα κατά τη διάρκεια του Τρίτου Επιβεβλημένου Πολέμου.
Εάν υλοποιηθεί, θα αυξήσει την όρεξη του εχθρού να αποκτήσει μέσω της διπλωματίας αυτό που δεν μπόρεσε να εξασφαλίσει μέσω ολοκληρωτικής στρατιωτικής επιθετικότητας, ένα προηγούμενο που θα ενθάρρυνε περαιτέρω παραβιάσεις της κυριαρχίας του Ιράν.
Διαθέσιμες απαντήσεις και στρατηγικές επιλογές
Υπάρχουν διάφορα μέτρα για την αντιμετώπιση αυτής της νέας πρόκλησης, το καθένα με τις δικές του επιπτώσεις:
Πρώτον, η αναστολή των επιχειρήσεων αποναρκοθέτησης θα σηματοδοτούσε ότι η δέσμευση του Ιράν για ασφαλή διέλευση εξαρτάται από την αναγνώριση της εξουσιοδότησής του
Πρώτον, η αναστολή των επιχειρήσεων εκκαθάρισης ναρκοπεδίων θα σηματοδοτούσε ότι η δέσμευση του Ιράν για ασφαλή διέλευση εξαρτάται από την αναγνώριση της εξουσίας του επί του Πορθμού. Αυτό θα διατηρούσε την πίεση στην παγκόσμια ναυτιλία και θα απέδειξε ότι το Ιράν διατηρεί την ικανότητα να διαταράσσει την κυκλοφορία εάν η κυριαρχία του δεν γίνεται σεβαστή.
Δεύτερον, η επιβολή περιορισμών στη διέλευση πλοίων που παρεκκλίνουν από τις καθορισμένες από το Ιράν διαδρομές θα ενίσχυε άμεσα τις δικαιοδοτικές διεκδικήσεις του Ιράν. Το Ναυτικό του IRGC έχει ήδη προειδοποιήσει ότι «η κίνηση των πλοίων μέσω άλλων διαδρομών είναι επικίνδυνη και απαγορεύεται», θέτοντας τη βάση για μέτρα επιβολής.
Τρίτον, η στρατιωτική δράση κατά των πλοίων που παραβιάζουν τους κανόνες, αν και δυνητικά κλιμακωτική, θα έδειχνε την αποφασιστικότητα του Ιράν να προστατεύσει την κυριαρχία του. Το Ναυτικό του IRGC έχει ήδη δηλώσει ότι «οποιοδήποτε σκάφος βρεθεί να παραβιάζει τους κανόνες θα υπόκειται σε μέτρα επιβολής», θεσπίζοντας ένα αξιόπιστο αποτρεπτικό μέσο κατά εχθρικών οντοτήτων.
Τέταρτον, η ανακοίνωση της διακοπής των διαπραγματεύσεων ή η αναβολή του επόμενου γύρου θα σηματοδοτούσε ότι αυτές οι εξελίξεις έχουν αλλάξει ριζικά τη βάση για τη συνέχιση της εμπλοκής. Αυτό θα ήταν ιδιαίτερα σκόπιμο δεδομένου ότι οι απειλές του Τραμπ παραβιάζουν άμεσα την παράγραφο 1 του μνημονίου.
Πέμπτον, η κλιμάκωση της πολιτικής αντίδρασης μέσω διπλωματικών οδών, ενώ οι ένοπλες δυνάμεις διατηρούν την αποτρεπτική τους στάση. Όπως υποδεικνύουν τα παραπάνω σημεία, η πρώτη αντίδραση του Ναυτικού του IRGC είναι έγκαιρη και κατάλληλη, αλλά ανεπαρκής. Οι πολιτικές αντιδράσεις πρέπει να προστεθούν στο πλαίσιο της διπλωματικής διαδικασίας διαπραγμάτευσης.
Ο κίνδυνος δημιουργίας προηγούμενου και η φύση του εχθρού
Αυτό που διακυβεύεται εκτείνεται πέρα από το άμεσο ζήτημα του Πορθμού. Εάν επιτραπεί η μονομερής ενέργεια του Ομάν να ισχύσει, θα δημιουργηθεί προηγούμενο ότι η κυριαρχία του Ιράν μπορεί να παρακαμφθεί μέσω συντονισμένων πολιτικών ελιγμών.
Αυτό θα άλλαζε ριζικά την ισορροπία δυνάμεων στην περιοχή, αποδεικνύοντας ότι τα στρατηγικά περιουσιακά στοιχεία του Ιράν μπορούν να εξουδετερωθούν μέσω διπλωματικών μέσων αντί να απαιτείται στρατιωτική αντιπαράθεση.
Ο στόχος του εχθρού σε αυτές τις διαπραγματεύσεις φαίνεται να είναι:
1. Η απόκτηση πρόσβασης στο υλικό εμπλουτισμένο κατά 60% του Ιράν
2. Η απόκτηση πλήρων πληροφοριών σχετικά με τις εναπομένουσες πυρηνικές υποδομές και εγκαταστάσεις
3. Το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ με όρους ευνοϊκούς για τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους τους
4. Η εξασφάλιση οικονομικού χώρου ανάπαυλας για τον κόσμο και τις Ηνωμένες Πολιτείες
5. Η διατήρηση της θέσης του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου
Σε αντάλλαγμα, στο Ιράν προσφέρονται προσωρινές παραχωρήσεις όπως οι εξαγωγές πετρελαίου, η άρση του ναυτικού αποκλεισμού και η απελευθέρωση ορισμένων περιουσιακών στοιχείων, των οποίων η συνολική οικονομική αξία, περίπου 30 δισεκατομμύρια δολάρια, έχει πολύ περιορισμένη σημασία σε σύγκριση με τη στρατηγική σημασία των εργαλείων και των δυνατοτήτων του Ιράν, ιδίως του Στενού του Ορμούζ και του ενιαίου Μετώπου Αντίστασης.
Η σύγκριση με τον Λίβανο είναι διδακτική. Όταν το Ιράν επέδειξε δέσμευση στην κατάπαυση του πυρός, αντιμετώπισε συνεχιζόμενη ισραηλινή κατοχή και επιθέσεις, αποδεικνύοντας ότι ο εχθρός επιδιώκει να εκμεταλλευτεί την ιρανική καλή θέληση αντί να την ανταποδώσει.
Η ανεπαρκής αντίδραση σε αυτές τις παραβιάσεις, παράλληλα με τις συζητήσεις σχετικά με την επιστροφή των επιθεωρητών του ΔΟΑΕ και την αδυναμία του Ιράν να δημοσιεύσει ένα ενημερωτικό δελτίο σχετικά με τη συμφωνία, αυξάνει την ασάφεια στην κοινή γνώμη και οδηγεί σε μεγαλύτερη πόλωση.
Μια συνεκτική στρατηγική για τις διαπραγματεύσεις
Η αντίδραση του Ιράν σε αυτές τις προκλήσεις πρέπει να είναι συντονισμένη, πολύπλευρη και ανάλογη με τη σοβαρότητα των εξελίξεων. Η αντίδραση των ενόπλων δυνάμεων, αν και απαραίτητη, πρέπει να συμπληρωθεί από πολιτικές ενέργειες εντός του διπλωματικού πλαισίου.
Αυτή η προσέγγιση θα πρέπει να καθοδηγείται από αρκετές αρχές:
Πρώτον, το Ιράν πρέπει να διατηρήσει τη θέση του ότι ο έλεγχος του Στενού του Ορμούζ είναι αδιαπραγμάτευτος και απαραίτητος για την εθνική ασφάλεια. Οποιαδήποτε ρύθμιση που παρακάμπτει την ιρανική εξουσία πρέπει να απορριφθεί απολύτως.
Δεύτερον, η αντίληψη ότι το Ιράν μπορεί να πιεστεί να εγκαταλείψει τα στρατηγικά του περιουσιακά στοιχεία μέσω διπλωματικής εμπλοκής πρέπει να αντιμετωπιστεί με συγκεκριμένες ενέργειες που καταδεικνύουν το κόστος της παραβίασης της κυριαρχίας του Ιράν.
Τρίτον, η σύνδεση μεταξύ της διαπραγματευτικής διαδικασίας και της κατάστασης ασφαλείας, συμπεριλαμβανομένων των Στενού του Ορμούζ και του Μετώπου Αντίστασης, πρέπει να διατηρηθεί. Οι παραχωρήσεις σε ένα ζήτημα δεν μπορούν να γίνουν ανεξάρτητα από την πρόοδο σε άλλα.
Τέταρτον, το Ιράν πρέπει να διατυπώσει με σαφήνεια ότι η απειλητική ρητορική των Αμερικανών αξιωματούχων συνιστά παραβίαση του μνημονίου και θα αντιμετωπιστεί με κατάλληλες απαντήσεις, συμπεριλαμβανομένης της πιθανότητας αναστολής ή αναβολής των διαπραγματεύσεων.
Πέμπτον, το Ιράν θα πρέπει να αξιοποιήσει την εξαιρετική στρατηγική σημασία του Στενού του Ορμούζ ως το κύριο μέσο παροχής εγγυήσεων ασφάλειας και πρόληψης μελλοντικών επιθέσεων. Η υπαρξιακή απειλή κατά της εθνικής ασφάλειας του Ιράν απαιτεί τη διατήρηση της κυριαρχίας επί του Στενού ως θεμελιώδη προϋπόθεση οποιασδήποτε συμφωνίας.
Η πορεία προς τα εμπρός απαιτεί την απόρριψη της υπόθεσης ότι αυτές οι προκλήσεις μπορούν να αντιμετωπιστούν μόνο μέσω στρατιωτικών απαντήσεων.
Ο συντονισμένος πολιτικός και διπλωματικός ελιγμός από τις Ηνωμένες Πολιτείες, τους περιφερειακούς συμμάχους τους και το Ομάν απαιτεί μια ολοκληρωμένη απάντηση που ενσωματώνει τις δυνατότητες των ενόπλων δυνάμεων με την πολιτική διπλωματία. Οτιδήποτε λιγότερο θα σηματοδοτούσε αδυναμία και θα ενθάρρυνε περαιτέρω παραβιάσεις της κυριαρχίας του Ιράν και των όρων του μνημονίου.
Τελικά, η θέση του Ιράν πρέπει να είναι σαφής: το Στενό του Ορμούζ παραμένει υπό ιρανική εξουσία και οποιαδήποτε διαδρομή που δεν συντονίζεται με το Ιράν είναι απαράδεκτη και θα αντιμετωπίσει τα κατάλληλα μέτρα.
Οι διαπραγματεύσεις δεν πρέπει να εμφανίζονται ως ευκαιρία για τον εχθρό να επιτύχει με πολιτικά μέσα αυτό που δεν θα μπορούσε να επιτύχει μέσω παράνομου πολέμου επιθετικότητας.
Τα στρατηγικά περιουσιακά στοιχεία του Ιράν – το Στενό του Ορμούζ, το Μέτωπο Αντίστασης και οι πυρηνικές του δυνατότητες – δεν είναι διαπραγματεύσιμα στοιχεία, αλλά θεμελιώδη στοιχεία της εθνικής ασφάλειας της χώρας που πρέπει να διατηρηθούν.
Το βάρος βαρύνει τα άλλα μέρη να επιδείξουν τη δέσμευσή τους στη συμφωνία και τον σεβασμό για την κυριαρχία του Ιράν μέσω των πράξεών τους, όχι μόνο με λόγι
PressTv
